Site icon Aviabiletebi online ავიაბილეთები

რატომ გაძვირდა ავიაბილეთები საქართველოში ?!

ავიაბილეთების ფასები

შენიშვნა: ქვემოთ აღწერილი ვითარება 2020 წლის პანდემიური შეზღუდვების პერიოდს ასახავს. იმის შესახებ, თუ რა შეიცვალა მას შემდეგ და რა განსაზღვრავს ავიაბილეთის ფასს დღეს, იხილეთ სტატიის მეორე ნაწილი.

კორონა ვირუსის პანდემიამ ავიაციის სფეროში ბევრი ცვლილება გამოიწვია. იმ რეგულაციების გამო, რომელთა აუცილებლობა დღის წესრიგში კორონავირუსული ინფექციის გავრცელების პრევენციის მიზნით დადგა, ავიაკომპანიები დიდი გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდნენ.

განსაკუთრებით დიდი გავლენა ავიაციის ინდუსტრიაზე ქვეყნებს შორის საზღვრების ჩაკეტვამ და ფრენების სიხშირის შემცირებამ მოახდინა. მაგალითად, საქართველოს დღემდე ბევრი ქვეყნისთვის აქვს საჰაერო სივრცე ჩაკეტილი. რეგულარული მიმოსვლა მხოლოდ 3 ქვეყანაში ხორციელდება, ჩარტერული რეისების უმრავლესობა კი მხოლოდ თბილისიდან მგზავრების გაყვანაზეა ორიენტირებული.

ამ ყველაფერმა, რა თქმა უნდა, Aviabiletebis ფასების ცვლილება გამოიწვია. გაძვირებულმა ფრენებმა მოგზაურების უკმაყოფილება გამოიწვია, თუმცა არსებობს რადენიმე მიზეზი, რის გამოც ფასების გაზრდა გარდაუვალი იყო.

მოთხოვნა უფრო დიდია ვიდრე მიწოდება

როდესაც ავიაკომპანიებს მიმართულებებისა და ავიარეისების რაოდენობა შეეზღუდათ, აღმოჩნდა, რომ მოთხოვნა ავიაბილეთებზე უფრო დიდი დარჩა. მოთხოვნის გაზრდაზე განსაკუთრებით იმოქმედა სამშობლოში დაბრუნების მსურველთა რაოდენობამ, რომლებიც საზღვრების ჩაკეტვის გამო უცხო ქვეყნებში დარჩნენ.

თუ პანდემიამდე ავიაკომპანიები კონკრეტულ მიმართულებაზე ფრენებს ყოველდღიურად ასრულებდნენ, დღეს კვირაში მხოლოდ ერთი ან ორი რეისის განხორციელების უფლება აქვთ. ამასთანავე, ძირითად შემთხვევაში, ერთ მიმართულებაზე მხოლოდ ერთი ავიაკომპანია ასრულებს ფრენას, რაც მომხმარებლებს არჩევანის საშუალებას არ აძლევს და იძულებულნი არიან არსებულ პირობებს დასჯერდნენ. სწორედ ასეთი მოთხოვნისა და ალტერნატივის არარსებობის გამო ავიაკომპანიები ავიაბილეთებს მაღალ ფასად ყიდიან.

კომერციული ფრენები მხოლოდ ერთი მიმართულებით

ავიაბილეთების გაძვირება, ასევე, კომერციული ავიარეისების მხოლოდ ერთი მიმართულებით შესრულებამ გამოიწვია. საქართველოდან გარკვეული ჩარტერული რეისები მხოლოდ ქვეყნიდან მგზავრების გაყვანას ემსახურება. მაგალითად, მინსკის, კიევის და ვარშავის ავიარეისებით მგზავრები მხოლოდ თბილისიდან სარგებლობენ.

ავიაკომპანიები თბილისის აეროპორტში ცარიელ თვითმფრინავებს უშვებენ, თბილისიდან კი მგზავრებით დატვირთული მიდიან.  ეს ყველაფერი, რა თქმა უნდა, ავიაკომპანიებისთვის ხარჯებთან არის დაკავშირებული და სწორედ ამიტომ ზრდიან ავიაბილეთების ღირებულებას.

მაღალბიუჯეტური ავიაკომპანიები

ავიაკომპანიები, რომლებიც დღესდღეობით ოპერირებენ საქართველოს საავიაციო ბაზარზე, შედარებით ძვირადღირებულ ავიაკომპანიებად ითვლებიან. მაგალითად, Lufthansa არც პანდემიამდე გამოირჩეოდა დაბალბიუჯეტური ავიაბილეთებით და მათი სერვისი ყოველთვის ძვირი იყო.

შესაბამისად, ისედაც ძვირადღირებული ავიაკომპანიების მომსახურება ახალი რეგულაციებისა და წესების გამო კიდევ უფრო ძვირადღირებული გახდა ვიდრე მანამდე იყო. რატომ შეირჩა მაინცდამაინც ასეთი ავიაკომპანიები? ეს სახელმწიფოს მიერ შემუშავებული სტრატეგიაა, რომლის მიზანი მგზავრთა ნაკადის რაოდენობის მინიმუმამდე დაყვანაა ვირუსის გავრცელების რისკების შესამცირებლად. ერთის მხრივ, ქვეყანაში საჰაერო მიმოსვლა რაღაც დოზით აღდგა, თუმცა ავიარეისებით სარგებლობა ყველას არ შეუძლია, რადგამ ერთი გზის ავიაბილეთის ღირებულება საშუალოდ 1500 – 3000 ლარამდე აღწევს.

მგზავრთა გადანაწილება თვითმფრინავში

სოციალური დისტანცირების წესი, რომელიც კორონავირუსული ინფექციის პრევენციის მიზნით შეიქმნა, თვითმფრინავით მგზავრობაზეც ვრცელდება. რეგულაციების მიხედვით, რომელიც სპეციალურად საავიაციო ინდუსტრიისთვის შემუშავდა, თვითმფრინავში მგზავრების გადანაწილება შუა ადგილის გამოტოვებით ხდება. რადგანაც ავიაკომპანიები სრულად ვერ ავსებენ თვითმფრინავს, არსებულ ადგილებს უფრო ძვირად ყიდიან და ასე ანაზღაურებენ ცარიელ ადგილებს.

ავიაბილეთებზე მიუწვდომლობა

გარკვეულ ავიაკომპანიებს ავიაბილეთები საჯაროდ, ვებსაიტზე არ გამოაქვთ და მათი ავიაბილეთები ყველასთვის ხელმისაწვდომი არ არის. მაგალითად, საქართველოში LOT-ის წარმომადგენლობა ვარშავის ავიაბილეთებს ონლაინ სისტემაში არ დებს და მომხმარებელს საშუალებას არ აძლევს თვითონ შეიძინონ ავიაბილეთები.

ანალოგიური პრინციპით მუშაობს ეგეოსის ავიახაზების წარმომადგენლობა, რომლებიც ათენის ავიაბილეთების გაყიდვის უფლებას მხოლოდ თავისთვის იტოვებენ.  იქედან გამომდინარე, რომ ამ ორ მიმართულებაზე მოთხოვნა საკმაოდ დიდია და მგზავრობის მსურველები იძულებულნი არიან მხოლოდ ამ სააგენტოებს მიმართონ ავიაბილეთების შესაძენად.

ლარის გაუფასურება

და ბოლოს, ლარის გაუფასურება ყოველთვის მოქმედებდა ავიაბილეთების ღირებულებაზე, თუმცა დღევანდელ რეალობაში ეს კიდევ უფრო შესამჩნევი გახდა. ზემოთ ჩამოთვლილ მიზეზებთან ერთად, ლარის უფრო მეტად გაუფასურებამ გამოიწვია ავიაბილეთების ღირებულების ასეთი ზრდა.

რა შეიცვალა პანდემიის შემდეგ

პანდემიური შეზღუდვები დიდი ხანია გაუქმებულია და საქართველოს საავიაციო ბაზარი სრულად აღდგა. საზღვრები ღიაა, რეგულარული ფრენები ათეულობით მიმართულებით სრულდება, ავიაკომპანიებს შორის კონკურენცია კი იმაზე გაცილებით მაღალია, ვიდრე 2020 წელს იყო. სწორედ ამ კონკურენციამ დააბრუნა ბაზარზე ის ტარიფები, რომლებიც პანდემიის დროს წარმოუდგენელი ჩანდა.

ყველაზე დიდი ცვლილება დაბალბიუჯეტურ სეგმენტში მოხდა. ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანიების ბაზად ჩამოყალიბდა — აქედან ოპერირებენ Wizz Air, Pegasus Airlines, Belavia, FlyArystan და სხვა გადამზიდავები. ქუთაისი დღეს საქართველოს სიდიდით მეორე აეროპორტია: 2024 წელს მან 1.7 მილიონზე მეტი მგზავრი მოემსახურა.

თბილისის აეროპორტში კვლავ სრული სერვისის მქონე ავიაკომპანიები ჭარბობენ, თუმცა მარშრუტების რიცხვი აქაც სტაბილურად იზრდება: ბოლო სეზონებზე დაემატა ახალი პირდაპირი რეისები ევროპის ქალაქებში — მათ შორის კოპენჰაგენში, კიოლნსა და ფრანკფურტში. ბათუმის აეროპორტი კი ძირითადად სეზონურ, საზაფხულო მიმართულებებზეა ორიენტირებული.

რა განსაზღვრავს ავიაბილეთის ფასს

ავიაბილეთის ფასი არასდროსაა შემთხვევითი რიცხვი — ის რამდენიმე მუდმივი ფაქტორისგან იკრიბება, რომლებიც პანდემიის დასრულების შემდეგაც ისევე მოქმედებს, როგორც მანამდე:

როგორ ვიპოვოთ უფრო იაფი ავიაბილეთი

ბაზარი ციფრებში: როგორ იცვლება მიწოდება

ავიაბილეთის ფასს საბოლოოდ მოთხოვნისა და მიწოდების თანაფარდობა განსაზღვრავს, ამიტომ სასარგებლოა ბაზრის მასშტაბის დანახვა. სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მონაცემებით, 2025 წლის ცხრა თვეში საქართველოს აეროპორტებმა 6.4 მილიონზე მეტი მგზავრი მოემსახურნენ — წინა წლის ანალოგიურ პერიოდზე 14%-ით მეტი, ავიარეისების რაოდენობა კი 18%-ით გაიზარდა.

მნიშვნელოვანია, რომ რეისების რაოდენობა მგზავრთნაკადზე უფრო სწრაფად იზრდება. ეს ნიშნავს, რომ ბაზარზე თავისუფალი ადგილების მიწოდება მატულობს, მიწოდების ზრდა კი, როგორც წესი, ტარიფების დაწევისკენ მომუშავე ფაქტორია. სწორედ ამიტომ გვხვდება დღეს ევროპულ მიმართულებებზე ისეთი ფასები, რომლებიც 2020 წელს წარმოუდგენელი იყო.

რა შედის ბილეთის ფასში და რა — არა

ერთი და იმავე რეისის ბილეთი შეიძლება რამდენიმე სხვადასხვა ფასად იყიდებოდეს და განსხვავება არა ადგილში, არამედ ტარიფის პირობებშია. დღეს თითქმის ყველა ავიაკომპანია ბილეთებს რამდენიმე საფეხურად ყიდის:

დაბალბიუჯეტურ ავიაკომპანიებთან ეს ლოგიკა კიდევ უფრო მკაფიოა: საბაზისო ფასში ხშირად მხოლოდ ერთი მცირე ჩანთა შედის, ჩასაბარებელი ბარგი, ადგილის არჩევა, პრიორიტეტული ჩასხდომა და ზოგჯერ აეროპორტში რეგისტრაციაც კი ცალკე ფასიანი სერვისებია. ამიტომ ორი „იაფი“ ბილეთის შედარებისას ყოველთვის დაითვალეთ საბოლოო, ბარგიანი ფასი — ხშირად ტრადიციული ავიაკომპანიის ბილეთი, რომელშიც ბარგი თავიდანვე შედის, საბოლოო ჯამში უფრო იაფი გამოდის.

მგზავრის უფლებები რეისის გაუქმებისა და დაგვიანების დროს

ბილეთის ფასში იმ უფლებებიც შედის, რომლებიც პრობლემის შემთხვევაში გიცავთ. საქართველოში მოქმედებს ევროპულ რეგულაციაზე დაფუძნებული წესი ჩასხდომაზე უარის თქმის, ფრენის გაუქმებისა და ხანგრძლივი დაგვიანების დროს მგზავრის კომპენსაციისა და დახმარების შესახებ.

კომპენსაცია არ გეკუთვნით, თუ გაუქმება ან დაგვიანება საგანგებო გარემოებამ გამოიწვია — მაგალითად, რთულმა ამინდმა, საჰაერო სივრცის დახურვამ ან უსაფრთხოების საფრთხემ. ასეთ შემთხვევაშიც კი ავიაკომპანიას რჩება ვალდებულება, იზრუნოს მგზავრზე: უზრუნველყოს კვებით, საჭიროების შემთხვევაში კი — სასტუმროთი.

სად ვიყიდოთ: ავიაკომპანიის საიტი თუ აგრეგატორი

ფასის ძიების საუკეთესო გზა აგრეგატორია — ის ერთ ეკრანზე გაჩვენებთ, რომელი ავიაკომპანია რა ტარიფს სთავაზობს კონკრეტულ თარიღზე. ყიდვის ეტაპზე კი ღირს ორივე ვარიანტის შედარება:

აეროპორტების გაფართოება და რას ნიშნავს ეს ბილეთის ფასისთვის

ტარიფებზე გრძელვადიანად მოქმედებს ისიც, თუ რამდენ რეისს იტევს აეროპორტის ინფრასტრუქტურა. 2026 წლის ზაფხულში თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში მასშტაბური გაფართოების პროექტი დაიწყო: ოპერატორი კომპანია TAV Airports დაახლოებით 150 მილიონი დოლარის ინვესტიციას დებს, რის შედეგადაც აეროპორტის წლიური გამტარუნარიანობა დაახლოებით 10 მილიონ მგზავრამდე უნდა გაიზარდოს.

მგზავრისთვის ამას პირდაპირი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს: რაც მეტ რეისს იტევს აეროპორტი, მით მეტია შანსი, რომ ერთსა და იმავე მიმართულებაზე რამდენიმე ავიაკომპანია გაჩნდეს — კონკურენცია კი ტარიფის დამწევი მთავარი ფაქტორია. ამავე დროს, სამშენებლო სამუშაოების პერიოდში ტერმინალში დროებითი ცვლილებებია მოსალოდნელი, ამიტომ ფრენამდე ღირს აეროპორტში გამოცხადების დროის მარაგით აღება.

გადახდა და ვალუტა: სად იკარგება დამატებითი თანხა

ბილეთის საბოლოო ფასს მხოლოდ ტარიფი არ განსაზღვრავს — ნაწილი ხშირად სწორედ გადახდის ეტაპზე ემატება:

ხშირად დასმული კითხვები

რატომ იცვლება ავიაბილეთის ფასი დღეში რამდენჯერმე?

ავიაკომპანიები დინამიკურ ფასწარმოქმნას იყენებენ: თითოეულ რეისზე ადგილები რამდენიმე ფასების კლასად არის დაყოფილი და როგორც კი იაფი კლასი ამოიწურება, სისტემა ავტომატურად შემდეგ, უფრო ძვირ კლასზე გადადის. ამიტომ ფასი შეიძლება ერთი დღის განმავლობაშიც შეიცვალოს.

მართლა ძვირდება ბილეთი, თუ ერთსა და იმავე რეისს ხშირად ვეძებ?

ეს გავრცელებული მოსაზრებაა, თუმცა ფასის ზრდის ძირითადი მიზეზი ძებნის ისტორია კი არა, სწორედ იაფი ფასების კლასების ამოწურვაა. თუ გსურთ დარწმუნება, შეამოწმეთ იგივე რეისი სხვა მოწყობილობიდან ან ბრაუზერის ინკოგნიტო რეჟიმში.

რამდენად ადრე ჯობია ავიაბილეთის ყიდვა?

უნივერსალური წესი არ არსებობს, მაგრამ პრაქტიკა აჩვენებს, რომ საშუალო სიშორის ევროპულ მიმართულებებზე საუკეთესო ტარიფები ერთიდან სამ თვემდე ადრე იყიდება. პიკურ სეზონზე — ზაფხულსა და საახალწლო დღეებში — ჯავშნა კიდევ უფრო ადრე ღირს.

ქუთაისიდან ფრენა ნამდვილად უფრო იაფია?

როგორც წესი, დიახ — ქუთაისიდან ძირითადად დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანიები ფრენენ და საბაზისო ტარიფი დაბალია. თუმცა საბოლოო ხარჯში უნდა ჩათვალოთ ბარგი და აეროპორტამდე მგზავრობა; ზოგჯერ თბილისიდან პირდაპირი რეისი უფრო მომგებიანი გამოდის.

გავლენას ახდენს თუ არა ლარის კურსი ბილეთის ფასზე?

დიახ. ავიაკომპანიების ხარჯების დიდი ნაწილი უცხოურ ვალუტაშია, ამიტომ ლარის გამყარება ან გაუფასურება ლარში გამოსახულ ტარიფებზეც აისახება — მაშინაც კი, როცა თავად ავიაკომპანიის სატარიფო პოლიტიკა უცვლელი რჩება.

მეკუთვნის თუ არა კომპენსაცია, თუ რეისი გაუქმდა?

ხშირ შემთხვევაში — დიახ. საქართველოში მოქმედი წესით, ფრენის გაუქმებისას მგზავრს ეკუთვნის 250-დან 600 ევრომდე კომპენსაცია მანძილის მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა გაუქმება საგანგებო გარემოებამ (ამინდი, საჰაერო სივრცის დახურვა, უსაფრთხოების საფრთხე) გამოიწვია ან ავიაკომპანიამ ცვლილების შესახებ წინასწარ შეგატყობინათ და ალტერნატიული რეისი შემოგთავაზათ.

რომელია უფრო იაფი — დაბალბიუჯეტური თუ ტრადიციული ავიაკომპანია?

ეს მოგზაურობის ფორმატზეა დამოკიდებული. თუ მხოლოდ ხელბარგით მოგზაურობთ და თარიღებში მოქნილი ხართ, დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანია თითქმის ყოველთვის იაფია. თუ ჩასაბარებელი ბარგი გჭირდებათ, ან მარშრუტი გადაჯდომიანია, ტრადიციული ავიაკომპანიის ბილეთი, რომელშიც ბარგი და გადაჯდომის გარანტია თავიდანვე შედის, ხშირად უფრო მომგებიანი აღმოჩნდება.

ბილეთი ევროშია — ჯობია ლარში გადავიხადო?

როცა საიტი „ლარში გადახდას“ გთავაზობთ, გამოიყენება დინამიკური კონვერტაცია, რომლის კურსიც ჩვეულებრივ თქვენი ბანკის კურსზე ნაკლებად მომგებიანია. უმეტეს შემთხვევაში უფრო იაფი ჯდება გადახდა ბილეთის ორიგინალ ვალუტაში და კონვერტაციის ბანკისთვის მინდობა.

რამდენად ადრე უნდა გამოვცხადდე აეროპორტში?

ჩვეულებრივ რეკომენდებულია მოკლე საერთაშორისო რეისებზე ორი საათით ადრე მისვლა, შორეულ ფრენებზე კი სამი საათით ადრე. პიკურ სეზონზე, ასევე აეროპორტში სამშენებლო სამუშაოების პერიოდში, დროის დამატებითი მარაგი განსაკუთრებით ღირს.

Exit mobile version